2758501 สถิติและสารสนเทศทางการศึกษา
Department of Educational Research and Psychology
Faculty of Education Chulalongkorn University
2025-01-07
เป็นศาสตร์แขนงหนึ่งมีลักษณะเป็นสหศาสตร์ที่มี
การบูรณา การองค์ความรู้หลายด้านเข้าด้วยกัน ประกอบด้วย
โดยมีวัตถุประสงค์หลักเพื่อนำข้อมูลในบริบทการทำงานด้านต่าง ๆ มาดำเนินการวิเคราะห์ แปลความหมาย นำมาใช้ให้เกิดประโยชน์ และสร้างผลกระทบเชิงบวกต่อผู้เกี่ยวข้องได้อย่างมีนัยสำคัญ
Data will help solve the big problems of tomorrow. Prepare your students today.
- DataClassroom Inc. (2022)
ช่วยทำความเข้าใจสภาพของสถานการณ์ที่สนใจ
ช่วยให้ครูสามารถทำความเข้าใจนักเรียนได้ลึกซึ้งขึ้น
คาดการณ์หรือทำนายผลลัพธ์ที่จะเกิดขึ้นในอนาคต
สนับสนุนการตัดสินใจของครู ผู้บริหาร หรือผู้เกี่ยวข้อง
สนับสนุนการจัดการเรียนรู้เฉพาะบุคคล
ช่วยอำนวยความสะดวกในงานประจำของครู
1. ข่วยทำความเข้าใจสภาพของสถานการณ์ที่สนใจ : การใช้สถิติและวิทยาการข้อมูลช่วยให้สามารถวิเคราะห์และสร้างข้อสรุปจากข้อมูลที่มีอยู่ นำไปสู่ความรู้ความเข้าใจที่ชัดเจนและถูกต้องของสถานการณ์ต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน พฤติกรรมของนักเรียน หรือประสิทธิภาพในการสอน
1. ช่วยทำความเข้าใจสภาพของสถานการณ์ที่สนใจ : การใช้สถิติและวิทยาการข้อมูลช่วยให้สามารถวิเคราะห์และสร้างข้อสรุปจากข้อมูลที่มีอยู่ นำไปสู่ความรู้ความเข้าใจที่ชัดเจนและถูกต้องของสถานการณ์ต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน พฤติกรรมของนักเรียน หรือประสิทธิภาพในการสอน
1. ช่วยทำความเข้าใจสภาพของสถานการณ์ที่สนใจ : การใช้สถิติและวิทยาการข้อมูลช่วยให้สามารถวิเคราะห์และสร้างข้อสรุปจากข้อมูลที่มีอยู่ นำไปสู่ความรู้ความเข้าใจที่ชัดเจนและถูกต้องของสถานการณ์ต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน พฤติกรรมของนักเรียน หรือประสิทธิภาพในการสอน
1. ช่วยทำความเข้าใจสภาพของสถานการณ์ที่สนใจ : การใช้สถิติและวิทยาการข้อมูลช่วยให้สามารถวิเคราะห์และสร้างข้อสรุปจากข้อมูลที่มีอยู่ นำไปสู่ความรู้ความเข้าใจที่ชัดเจนและถูกต้องของสถานการณ์ต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน พฤติกรรมของนักเรียน หรือประสิทธิภาพในการสอน
1. ช่วยทำความเข้าใจสภาพของสถานการณ์ที่สนใจ : การใช้สถิติและวิทยาการข้อมูลช่วยให้สามารถวิเคราะห์และสร้างข้อสรุปจากข้อมูลที่มีอยู่ นำไปสู่ความรู้ความเข้าใจที่ชัดเจนและถูกต้องของสถานการณ์ต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน พฤติกรรมของนักเรียน หรือประสิทธิภาพในการสอน
วรรณี แกมเกตุ และคณะ (2566)
ธวัชชัย ขวัญเมือง และสิวะโชติ ศรีสุทธิยากร (2567)
2. ช่วยให้ครูสามารถทำความเข้าใจนักเรียนได้ลึกซึ้งขึ้น : วิเคราะห์ข้อมูลการเรียนรู้ของนักเรียน เช่น คะแนนสอบ การส่งงาน การมีส่วนร่วมในห้องเรียน ทำให้ครูสามารถระบุจุดแข็งหรือจุดที่ควรต้องพัฒนาของนักเรียนในห้องเรียน หรือ วิเคราะห์ปัจจัยที่มีผลต่อความสำเร็จหรือความเสี่ยงในการเรียนรู้ของนักเรียน
3. คาดการณ์หรือทำนายผลลัพธ์ที่จะเกิดขึ้นในอนาคต : สถิติและวิทยาการข้อมูลมีเทคนิคจำนวนมากที่ช่วยสร้างโมเดลสำหรับทำนายผลลัพธ์ เช่น ผลการเรียนรู้ของนักเรียน ความสำเร็จในการเรียนของนักเรียน ความเสี่ยงทางด้านอารมณ์/สังคมของนักเรียน ซึ่งมีประโยชน์อย่างมากต่อครูและผู้เกี่ยวข้อง ที่จะช่วยออกแบบสิ่งสนับสนุน ช่วยเหลือไว้ล้วงหน้าเพื่อลดความเสี่ยงและเพิ่มโอกาสในการพัฒนา
4. สนับสนุนการตัดสินใจของครู ผู้บริหาร หรือผู้เกี่ยวข้อง : สถิติและวิทยาการข้อมูลเป็นเครื่องมือที่ช่วยให้ผู้เกี่ยวข้องในทุกระดับตั้งแต่ครูไปจนถึงระดับผู้บริหารการศึกษาสามารถตัดสินใจ ออกแบบการสนับสนุน/ช่วยเหลือนักเรียน ปรับปรุงการจัดการเรียนรู้ การออกข้อสอบ ปรับปรุง/พัฒนาหลักสูตร กำหนดนโยบายในระดับสถานศึกษาหรือระดับประเทศ
4. สนับสนุนการตัดสินใจของครู ผู้บริหาร หรือผู้เกี่ยวข้อง : สถิติและวิทยาการข้อมูลเป็นเครื่องมือที่ช่วยให้ผู้เกี่ยวข้องในทุกระดับตั้งแต่ครูไปจนถึงระดับผู้บริหารการศึกษาสามารถตัดสินใจ ออกแบบการสนับสนุน/ช่วยเหลือนักเรียน ปรับปรุงการจัดการเรียนรู้ การออกข้อสอบ ปรับปรุง/พัฒนาหลักสูตร กำหนดนโยบายในระดับสถานศึกษาหรือระดับประเทศ
การวิเคราะห์คุณภาพข้อสอบ
สิวะโชติ ศรีสุทธิยากร และ คณะ (2567)
4. สนับสนุนการตัดสินใจของครู ผู้บริหาร หรือผู้เกี่ยวข้อง : สถิติและวิทยาการข้อมูลเป็นเครื่องมือที่ช่วยให้ผู้เกี่ยวข้องในทุกระดับตั้งแต่ครูไปจนถึงระดับผู้บริหารการศึกษาสามารถตัดสินใจ ออกแบบการสนับสนุน/ช่วยเหลือนักเรียน ปรับปรุงการจัดการเรียนรู้ การออกข้อสอบ ปรับปรุง/พัฒนาหลักสูตร กำหนดนโยบายในระดับสถานศึกษาหรือระดับประเทศ
สิวะโชติ ศรีสุทธิยากร และ คณะ (2567)
5. สนับสนุนการจัดการเรียนรู้เฉพาะบุคคล (personalized learning) : แนวโน้มการจัดการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 (OECD, 2018) มีองค์ประกอบสำคัญคือ
การรับรู้ความสามารถและลักษณะการเรียนรู้ของผู้เรียน
การใช้สารสนเทศเพื่อการตัดสินใจ
การสร้างสภาพแวดล้อมที่สนับสนุนการเรียนรู้
การสร้างความร่วมมือและการเรียนรู้ร่วมกัน
การจัดการเรียนรู้ที่ส่งเสริมการคิดเชิงวิเคราะห์และการแก้ปัญหา
5. สนับสนุนการจัดการเรียนรู้เฉพาะบุคคล (personalized learning) :
Data-driven Instruction Competency
การเก็บรวบรวมและการจัดการข้อมูล
การวิเคราะห์ข้อมูลเพื่อสร้างสารสนเทศเชิงลึกที่สามารถนำไปสู่การปฏิบัติ
การสื่อสารสารสนเทศเพื่อให้เกิดการมีส่วนร่วมในการพัฒนาผู้เรียน
การใช้ข้อมูลเพื่อการตัดสินใจและวางแผน
การกำกับติดตามและการประเมินผล
6. ช่วยอำนวยความสะดวกในงานประจำของครู : วิทยาการข้อมูลสามารถช่วยครูลดภาระงานที่ซ้ำซ้อนและเพิ่มประสิทธิภาพในการทำงานและจัดการห้องเรียน ผ่านการใช้ข้อมูลและนวัตกรรมที่ขับเคลื่อนด้วย AI
6. ช่วยอำนวยความสะดวกในงานประจำของครู : วิทยาการข้อมูลสามารถช่วยครูลดภาระงานที่ซ้ำซ้อนและเพิ่มประสิทธิภาพในการทำงานและจัดการห้องเรียน ผ่านการใช้ข้อมูลและนวัตกรรมที่ขับเคลื่อนด้วย AI
ตัวแปร (variable) คือ คุณลักษณะของสิ่งต่าง ๆ (คน สัตว์ สิ่งของ) โดยที่คุณลักษณะดังกล่าวมีการแปรเปลี่ยนได้ตามหน่วยของสิ่ง ๆ นั้น (มักเรียกว่า หน่วยข้อมูล)
ข้อมูล (data) คือข้อเท็จจริงหรือค่าที่ใช้สะท้อนสภาพของตัวแปร/คุณลักษณะของหน่วยข้อมูลที่ทำการศึกษา
ค่าสังเกต (observation) คือหน่วยข้อมูลที่ถูกวัดหรือสังเกตค่าของตัวแปร
ข้อมูลเชิงปริมาณ (quantitative data) คือ ข้อมูลที่มีลักษณะเป็นตัวเลขที่มีความหมาย เช่น น้ำหนัก ส่วนสูง คะแนนสอบ ร้อยละของการส่งการบ้าน จำนวนครั้งที่เข้าเรียน ของนักเรียน
ข้อมูลจัดประเภท (categorical data) คือ ข้อมูลที่ค่าของข้อมูลไม่มีความหมายในเชิงปริมาณ แต่มีความหมายในเชิงการแบ่งกลุ่ม/หมวดหมู่ หรือประเภท เช่น เพศของนักเรียน สาขาวิชาเอกของนิสิต
ความตรง (validity) : ข้อมูลสะท้อนสิ่งที่ต้องการวัดหรือศึกษาได้จริง
ความแม่นยำ (accuracy) : ข้อมูลต้องสามารถสะท้อนสภาพความเป็นจริงของสิ่งที่ต้องการศึกษาได้โดยไม่ผิดพลาด
ความสอดคล้อง (consistency) : ข้อมูลของหน่วยข้อมูลเดียวกัน หรือในบริบทเดียวกัน ต้องมีความสอดคล้องกันทั้งในเชิงของค่าที่วัดได้ ระบบการบันทึกข้อมูล หรือการแปลความหมายของข้อมูล
ความสมบูรณ์ (completeness) : ข้อมูลต้องครบถ้วน ไม่ขาดข้อมูลที่จำเป็นต่อการวิเคราะห์หรือใช้งาน
ความทันสมัย (timeliness) : ควรเป็นข้อมูลที่ทันต่อสถานการณ์ปัจจุบัน
ความสามารถในการเข้าถึง (accessibility) : ต้องสามารถเข้าถึงใช้งานได้ง่าย โดยมีการรักษาความปลอดภัยที่เหมาะสม
ความไม่ซ้ำซ้อน (uniqueness) : ในชุดข้อมูลหนึ่ง ๆ แต่ละค่าสังเกตควรมีเพียง 1 record
ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียนในวิชาคณิตศาสตร์ในภาคเรียนที่ผ่านมาเป็นอย่างไร?
นักเรียนส่งการบ้านครบตามกำหนดหรือไม่ และอัตราการส่งงานคิดเป็นกี่เปอร์เซ็นต์?
อัตราการเข้าเรียนของนักเรียนในแต่ละสัปดาห์มีแนวโน้มเป็นอย่างไร?
ปัจจัยใดมีผลต่อการสอบไม่ผ่านของนักเรียนมากที่สุด?
ทำไมนักเรียนบางคนจึงมีอัตราการขาดเรียนสูง?
นักเรียนที่มีผลการเรียนรู้ที่ดีและไม่ดีมีความพร้อมและพฤติกรรมในการเรียนรู้แตกต่างกันอย่างไร?
แนวโน้มผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนในรายวิชาสถิติและสารสนเทศของนิสิต A จะเป็นอย่างไร?
นักเรียนคนใดบ้างที่มีความเสี่ยงสูงที่จะไม่สำเร็จการศึกษา
แนวทางใดที่เหมาะสมที่สุดในการลดอัตราการขาดเรียนของนักเรียน
ควรออกแบบแผนการสอนอย่างไรที่จะช่วยให้นักเรียนที่มีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนต่ำสามารถพัฒนาตนเองได้อย่างมีประสิทธิภาพ
ความรู้ความเข้าใจ/องค์ความรู้ที่เป็นผลลัพธ์จากการวิเคราะห์ข้อมูล ที่มีความหมายและมีประโยชน์แก่ผู้เกี่ยวข้องในการทำความเข้าใจ ตัดสินใจ หรือนำไปสู่การดำเนินการเพื่อพัฒนาหรือแก้ปัญหาต่าง ๆ
Medical image analysis
Virtual assistance for patients and customer support
Predictive medicine: prognosis and diagnostic accuracy
Creation of drugs
…
Assistant Prof. Dr. Siwachoat Srisuttiyakorn
Department of Educational Research and Psychology
Faculty of Education Chulalongkorn University